الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

56

تفسير مجمع البيان (فارسى)

حمل بر لفظ شود و بار ديگر حمل بر معنى گردد . و كسى كه با تاء قرائت كرده ، پس بنا بر معناى ، قل لهم ذلك ، است و معناى ، لا تحضون على طعام المسكين ، تأمرون به و لا تبعثون عليه به آن امر ميكنيد و انگيزش بر آن نداريد ، و لا تحاضون تتفاعلون به است . و قول خدا ، لا يُعَذِّبُ عَذابَهُ أَحَدٌ ، معنايش لا يعذب تعذيبه است ، پس عذاب را در جاى تعذيب گذارده چنانچه عطاء در جاى اعطاء در قول شاعر « و بعد عطائك المائه الرتاعا » پس مصدرى كه آن عذابست اضافه بمفعول به شده مانند « دعاء الخير » و مفعول به انسانست كه جلوتر ذكر آن شد ، در قول خدا ، يَوْمَئِذٍ يَتَذَكَّرُ الْإِنْسانُ . و الوثاق نيز در جاى ايثاق است ، و امّا كسى كه لا يعذب قرائت كرده پس گفته است كه معنايش اينست كه در روز قيامت احدى متولّى و متصدّى عذاب خدا نميشود ، و در آن روز امر امر اوست و براى غير او اصلا كارى نيست ، اين يك قولى است . و بعضى هم گفته‌اند : يعنى احدى در دنيا عذاب نميشود مثل عذاب خدا در آخرت ، و مثل اينكه قائل اين قول حمل كرده بر اينكه اگر حمل كند آن را بر ظاهر معنايش اين خواهد بود عذاب نميشود هيچ كس در آخرت مانند عذاب خدا و بديهى است كه عذاب نخواهد شد هيچكس در آخرت مانند عذاب خدا فقط عذاب كننده خداى تعالى است پس از ظاهر عدول به اين كرده . و اگر گفته شود كه معنى چنين است ، در اين روز عذاب نميكند هيچ كس كسى را عذاب كردنى مانند عذاب كردن كافرى كه در پيش ذكر آن شد